काही वर्षापासून राज्यात वातावरण एक अराजक तयार आहे. कोणाची पाहणी आहे याची शाश्वती कोणाला येत नाही. व्यक्ती किती विश्वासू आहे याची खात्री कोणी घेत नाही. सात राहण्याचं व्यवहारा काही वचनं जोडून जन्माला येतात. काही वर्षातील निवडणूक आयोगते प्रत्येक तरुण निक्षेमध्ये जात आहे. जो काँग्रेसी देश कल्याणकारी गुण पाहण्यासाठी तोच कामी स्वतःचा फायदा होईल हे पाहण्यात गुंत आहे.
सर्व नागरिक हा त्यांचा मुख्य विषय नाही तर स्वतःची एक विचारधारा हे त्यांच्यासाठी महत्त्वाचा विषय बनत आहे का ? हा प्रश्न आज तरुणाईला प्रश्न आहे ? ही तीच तरुणाई आहे जीने भ्रष्टाचाचाच्या अण्णा हजारे यांना उत्तर दिले. त्याच अण्णा हजारे स्वयंसेवक एक सहकारी स्वयंची लोकशाही पार्टी लोकशाहीत उतरतो आणि स्वतः एका राज्याचा मुख्यमंत्री होतो. त्याच आंदोलनात हजारे स्वाभिमानी सहकारी असलेली हिसभारत केंद्रीय सत्ता राज्याचा राज्याचा सोपवला राज्यपाल कार्यपालन.
हे सर्व घडेल आणि का घडेल ? हा एक मोठा प्रश्न आहे ? आणि असे प्रश्न निर्माण होणे ही काळाची गरज आहे. तरुण मित्रानो तुम्ही कोणाचे गुलाम नाहीत. भलेहीत पक्षाचे तुम्ही समर्थक असाल म्हनुन काय ? तुम्ही त्यांच्या प्रत्येक निर्णयाचे समर्थन करत आहात काय ? स्वतंत्रपणे समर्थन करणे ठीक आहे. पण त्याबद्दल त्यांच्याबद्दल आपली बाजू मांडली गेली आहे. राजकीय राजकीय स्वतंत्रता आले म्हणजे तुमचा काही पक्ष आहे ? ते वेगळेत आहेत, म्हणजे ते देशाच्या शेवटच्या नागरिकांच हिताचे काम केले पाहिजे पण तसे नाही.
तरुणांनो, तुम्ही स्वतः अनुभव आहे मित्राय, देश निर्माण किती आणि शिक्षण बाहेर पडणारे विद्यार्थी किती आहेत ? विद्यार्थी जास्त आणि वाढ कमी असताना तुम्ही तुमचा आवाज का दाबून ठेवता ?
काल काहि दिवस विविध मुद्द्य लिहीत होतो. अशात जरा लिखित बंद केल. बंद केल म्हणजे त्याला काही कारणे आहेत. पण या स्थितीत मित्रांचे मेसेज किंवा कॉल काही आणि सांगतात तुझ मत काय ? कारण तू व्यक्त होत नाहीस ? त्यांच्या या प्रश्नाचे उत्तर मला समर्थ नाही. सध्या विचाराने खूप स्वस्थ आहे. शांतता काय सुरू आहे समजत नाही. हे सुद्धा कळला मार्ग नाही.
जे तरुण मित्र मला शीर्षक पाठवून म्हणतात की या विषयावर लिहिले आहे. तेव्हा मला प्रश्न पडतो की, तर लिहायला हवेच पण हे लिहिलेले तुमच्या हृदयात हृदयते का ? मनाने तर मग आपल्या हकसाठी कधी आपण पाहू आहोत ? कोणत्याही राजकीय व्यक्तीचे सदस्य न घेता आपण स्वतःसाठी लिहणार आहोत का ? देशात रोज लाखो लोक जन्म घेतात. ते मरत असताना जगलेत गेलं सुद्धा त्यांना माहीत नसतं. मग असे मरण काय कामाचे ?
हे सर्व कथन करण्यामागे एक अनोखी ऊर्जा आहे मित्रांनो. मी आता हे सर्व टाइप करतो. बाहेर मस्त पाऊस सुरू आहे. घर शांत बसून गरमागरम स्वच्छता मूवी किंवा काही रोमँटिक वाचण्याचं निर्माण हे सर्व काही लिहिण्याचं समोर आले आहे. याला कारण म्हणजे “900 रुपये द्यक्खूनही एक लेख लिहा.” हा आला एक मॅसेज हा एक मॅसेज मला मनातून हादरवून गेला मित्रांनो. मी विद्यार्थी दशेत असताना फॉर्म भरण्यासाठी 400-500 रुपये लागतील ते पैसे जोडण्यासाठी घराच्या कसं मागव असा प्रश्न पडतो. एवढ काय तर मागच्या वर्षी पीएचडी फॉरची पेट परीक्षा फॉर्म भरण्यासाठी युनिव्हर्सिटी लावा 1200 रुपये फिस भरण्यासाठी भाजपने पैसे भरले. तेव्हा खूप मोठे नुकसान झालेले ज्ञान असूनही आता भोगले आहे. ही नुकसान अजून वर्ष भोगावी हे किती निवडेल. पैसे किंवा चित्रे हा मुद्दा नाही. तर हवेवर हवे तेव्हा पैसे न मिळणे यातून काय स्थिती होती याची खात्री आहे. त्याचा मित्राचा एक मॅसे आला आणि पूर्ण भूतकाळ बाकीचे मन उद्विग्न झाले.
खरच 900 रुपये द्यक्ष कुठून ? ग्रामीण स्थिती नवीन तो शांतपणे सर्व जग वेळ घालवतो. या जोडत तो स्वतःला सांगतो आहे, मी आराम करण्यासाठी आलो आहे. उठेल वाट्टेल ते वेळ पडलीच तर उपशी पण आई-बाबांच्या कष्टाची चीज करेल. या विचाराने आपण विचारतो. पूर्णपणे उच्चभ्रूत सामील न होता त्यांच्यापासून दूर ठेवतो. पुस्तक आणि फक्त पुस्तक एवढातच त्याची दुनिया ही आहे तो जाणतो आणि कामाला मानसिकता तयार करून बघतो. पूर्ण लक्ष्य अभ्यास करत असतो. या अभ्यासात तो कमी पडतोय का हे स्वतःला विचारत असते. पूर्णपणे कमी पडतोय स्वतःला पूर्ण करण्यासाठी सदैव प्रयत्न करत राहतो. या संघर्षमय जीवनाचा शेवट आणि शेवट होणार हे त्याला माहीत नाही. तो सर्व सहन करत जगत असतो.
याच्या संघर्षाची परीक्षा संपवून त्याचा संघर्ष संपला, ते अभ्यासाच आयुध म्हणून वापरून आपला संघर्ष संपवून तो सज्ज असतो. यामाईत तो स्वतःला तयार असताना काही परीक्षांना सामोरे जात. परीक्षा देत असताना स्वतःला तो टिकेल का नाही ? असा प्रश्न मनाला करत असतो.
पुढील नवीन आले तरुण अभ्यासात गुंतवून घेतले जेव्हा लक्ष्याच्या एखाद्या विभागाच्या जाहिराती तेव्हा तो हवालदिल होतो. इकडे, तरुणाने सुद्धा अभ्यासाची मशागत असते. ती मशगतीच पीक काय हे पाहण्यासाठी एक पायरी त्याची चिंता असते. घराशी स्वतःच बोलणेल असते. मला घरची स्थिती सांगतात, ते ऐकून मुलगा स्वतःला देतो. बाबा घाबरू नका माझा अभ्यास सुरू आहे. तुमची अशी कष्ट जास्त दिवस वेळ नाही. तुम्ही जास्त टेंशन घ्या. मी दलाला बाबा. तुम्हाला सुद्धा आनंदी असतात. त्याला परिस्थितीची जाच आहे ते अभ्यास करून व्यायामाला आणि आपण दारिद्र्य संपवेल. अशी आशा वाटत असते.
त्याची स्थिती मुलगा विकत असतो. कधी जागा निघते कधी जाहिराती याची अपेक्षा असते आणि ऐकन पेरण संवाद साथ देत असतो. तो आनंदी होतो आता तुमचा स्वप्न पूर्ण होणार आहे. आपण परीक्षा उत्तीर्ण हात कर्मचारी लागू करा आणि घरची गरीबी आपण करू शकत नाही. जाहिराती जाणून घेण्यासाठी ते मोबाइलमध्ये जाहिरात पाहू. जाहिराती पाहत असताना कोणत्या उमेदवाराला किती जागा आहेत याचा मागोवा तो घेत असतो. जागता माचा तो शुल्कगोवा तो स्वत:साठी आवश्यक असताना या सूचनेच्या ठिकाणी. शुल्क शुल्कच त्याच भान जागेवर. स्वप्नाच्या दुनियेतून तो बाहेर पडतो. त्यांना दलाल बोलतांना आठवते. क्षणभर त्याला सुचत नाही. सुन बातम्या मोबाईलवर जाहिराती बंद करतो आणि विचारात गढून.
पुढे काय होते हे स्वतःच अनुभवत आहात मित्रांनो.
ऐन पेरण भर तलाठी भरती आली आणि परीक्षा शुल्काचा आकडा कोणत्याही भाग पैसे आणण्यासाठी कुठून आणि हा फॉर्म भर कसा ? हा प्रश्न तुम्हा हजारो विद्यार्थ्याला आहे.
तरीसुद्धा आपण शांत आहात मित्रांनो, वर्ग शुल्क हवेच प्लॅन्ससाठी ?
गुजराती महागाईचा विचार करताना महागाईभत्ता नावाने साधारांपेन 6% दिला. तुलना परीक्षा फीआकारण्या त्याची संरचना. तुलना करता येत नाही. कारण परीक्षा फिस हे नाममात्र आकारणे बंधन असते. भक्तीभीला संपूर्णपणे बसवल्यास त्या गुणाचे गांर्य लक्षात नाही यावं आणि आपल्याला पालक जात याची नोंद घ्यावी. पण फिस आकाराच्या सर्व मर्यादा ओलांडल्या जात आहेत. असे निदर्शनास येत आहे. परीक्षा फी आकारून या खाजगी संस्था आपला गल्ला भरत आहेत काय ? हा प्रश्न निर्माण होत आहे. नोकरभरती रुग्णांना नोकरीचे पैसे स्वत: चा गल्ला भरून आहेत ? हा प्रश्न या प्रश्न उपस्थित होत आहे. महागाई भत्त्याचा विचार करता 2019 साला निघालेली तलाठी भरती 500 रुपये आकारली गेली होती. त्याच पोर्टलसाठी आता ऑनलाइन परीक्षा असताना दुप्पट फिस आकारली जाते. अशी कोणती किंमत आहे जी बेकार तरूण सरकार पैसे वसूल करून तिजोरी वेळ येत आहे. परीक्षा शुल्क दर्जा विचारात घेता अव्वलची युपीएससी ही संस्था आपली नियुक्ती मात्र शुल्क आकारते. एमपीएससी सुद्धा एवढी फिस आकारत नाही. मग अशा खाजगी संस्थांकडून एवढी फिस का आकारली जात आहे ? ही परीक्षा किती करोड करोड रुपये हे टेंडर देण्यात आले आहे ? ज्यामुळ शासन या फिस आकरणी नंतर गिलावली गप्प आहे. मग अशा खाजगी संस्थांकडून एवढी फिस का आकारली जात आहे ? ही परीक्षा किती करोड करोड रुपये हे टेंडर देण्यात आले आहे ? ज्यामुळ शासन या फिस आकरणी नंतर गिलावली गप्प आहे. मग अशा खाजगी संस्थांकडून एवढी फिस का आकारली जात आहे ? ही परीक्षा किती करोड करोड रुपये हे टेंडर देण्यात आले आहे ? ज्यामुळ शासन या फिस आकरणी नंतर गिलावली गप्प आहे.
फक्त प्रशासकीय विभागातील भरतीसाठी साधारणपणे 500 रूपयाच्या वैयक्तिक फिस आकारली जाते. आयबीपीएस नावाची संस्था चालू वर्षापासन परीक्षा घेत असते. त्या सुरक्षा मार्गाने सुद्धा एवढी फिस आकारली जात नाही ? मग ही मनमानी का आणि पद्धतीसाठी ?
मित्रांनो ही मनमानी रोखठोक असेल तर एमपीसीसाठी आंदोलन तसेच पुन्हा एकदा व्हावे. पण या आंदोलनाचे नेतृत्व राजराण्यांच्या सामन्याने नाही तर सामान्य तर्हेच्या राजकारणाचा अधिकार आहे. समान्य आंदोलन राजकीय व्यक्ती काय आले याचा पुरावा अख्ख्या महाराष्ट्राने दोन जोडून पहिले आहे. एक एमपीएसी आंदोलन आणि समजल्या जाणाऱ्या लालपरी संपूर्ण बसच आंदोलन. ही पोलीसी मढयाच्या प्रमुख लोकी खाणारे आहेत.
बुलढाणा खुर्ची बस चालवली असताना स्थानिक स्वराज्य संस्थाचालकांच्या पायघड्यांवरून खुर्चीवर बसून आनंद व्यक्त करत होते. पूर्वीच ठरले होते. फक्त दुःखद घटना घडत असताना ते सोपस्कार पण न ढळता नियोज घडते घडते पार पाडले. काही दुःखद घडले तर सुतक घडला कार्यक्रम ढकलण्याची हिंदू संस्कृती आहे ना ? मग प्रांत बसत नागरिक घडतात? सातारा तेव्हा तुमची हिंदू संस्कृती ?
अशा निर्लज्ज लोकाना त्यांना त्यांची जागा दाखवण्याची गरज असताना पार्टीचे समर्थक समजून तुम्ही त्या नेत्याच्या कार्याचा गौरव करता, त्या नेत्यांच्या पाठीशी उभे राहता, पण तेच राजकारणी आता तुमच्यासाठी पुढे येत आहेत का ? विद्यार्थ्यांना एवढी फिस का आकारली जात आहे याबद्दल चकार शब्द तरी काढत आहेत का ? मग अशा राजकारण्यांवर कोणी टीका केली त्यांच्या निर्णयाचा कोणी विरोध केला तर तुमच्या अंगात वीज का संचारते ? याचा विचार करा मित्रांनो.
देशातील विविध संस्था परीक्षा शुल्क ही फायदा देणारे साधन म्हणून पाहत नाही तर, मग राज्यातील शासनच या खाजगी संस्थांच्या मनमानी कारभाराकडे का डोळेझाक करत आहे ? बेरोजगार तरूणांकडून परीक्षा शुल्क आकारात असताना एक फॉरमॅलिटी म्हणून फिस न आकरता त्याला व्यावसायिक रूप देऊन नफा कामावण्याचा विचार केला जातो आणि आपण सर्वजण गुलाम होऊन ते स्वीकारत असतो. तलाठी भरतीतील अर्ज केलेल्या उमेदवारांचा आकडा पाहता तो साधारणपणे 11 लाख 50 हजार 265 असा आहे. या प्रत्येक विद्यार्थ्यांना 900 रुपये या दराने फिस आकारण्यात आलेली आहे याचा विचार करता 103,52,38,500 एवढी रक्कम झालेली आहे. म्हणजेच 103 कोटी रुपये निधी या निमित्ताने जमा झालेला आहे. जमा झालेल्या निधितील उर्वरित निधीच काय केलं जातं याबद्दल कोणत्याही विद्यार्थ्यांना सोयरसुतक नाही. शासनाला सुद्धा या विद्यार्थ्यांच्या स्थितीच काही देणं घेणं नाही. त्यांना हवा आहे पैसा तो हवा तसा घेतील काढून. आपल काय जात यात, आपण आपल मोकळं होऊ 900 रुपये देऊन.
